चराहरूलाई भगाउने घरेलु उपायहरू: आँगन र रेलिङमा के प्रयास गर्ने

आँगनको फर्निचर र रेलिङमा चराको दिसा लाग्दा आराम गर्ने बाहिरी ठाउँ निरन्तर सफा गर्नुपर्ने झन्झटमा बदलिन सक्छ। घरेलु उपायले चरालाई कसरी भगाउने भन्ने सोच्दै हुनुहुन्छ भने, सरल र मानवीय कदमहरूबाट सुरु गर्नुहोस्: खानाका स्रोत हटाउनुहोस्, फोहोर सुरक्षित रूपमा बन्द गर्नुहोस् र हावासँगै चल्ने परावर्तक वस्तुहरू प्रयोग गरेर हेर्नुहोस्। सबै आफैँ बनाइने उपाय भरपर्दा हुँदैनन्, र केही लोकप्रिय मिश्रणले चरालाई हानि पुर्‍याउन, सतह बिगार्न वा बाहिरी विद्युतीय उपकरणनजिक जोखिम सिर्जना गर्न सक्छन्।

आँगनलाई कम आकर्षक बनाउनु र चरालाई सधैँका लागि डराएर भगाउने प्रयास गर्नुबीचको भिन्नता बुझ्नु उपयोगी हुन्छ। पहिलो उपायले दीर्घकालीन सुधार ल्याउन सक्छ। दोस्रो उपायले प्रायः चराले चम्किलो वस्तु वा प्लास्टिकको उल्लूबाट कुनै खतरा छैन भन्ने थाहा नपाएसम्म मात्र काम गर्छ। चराले बारम्बार बस्ने रेलिङका लागि अर्को घरेलु स्प्रेभन्दा सरसफाइ र लक्षित भौतिक परिवर्तनको संयोजन सामान्यतया बढी उपयुक्त हुन्छ।

चराहरूले वास्तवमा के गरिरहेका छन् भनेर हेर्नुहोस्

केही परिवर्तन गर्नुअघि, केहीपटक घरभित्रबाट चराहरूलाई हेर्नुहोस्। टेबलमुनिका टुक्रा खाने चराका लागि हरेक बिहान त्यही माथिल्लो रेलिङमा आराम गर्ने परेवाको भन्दा फरक उपाय चाहिन्छ। झ्यालमा बारम्बार ठोक्किने वा चुच्चोले हिर्काउने चराले बस्ने ठाउँ खोजिरहेको नभई आफ्नो प्रतिबिम्बमा प्रतिक्रिया दिइरहेको हुन सक्छ।

एउटै रेलिङमुनि ताजा दिसा केन्द्रित हुनु भनेको त्यही ठाउँ चराले मन पराएर बस्ने संकेत हो। गमलावरिपरि छिटपुट देखिनु बीउ, कीरा वा पानी हाल्नुसँग सम्बन्धित हुन सक्छ। विशेषगरी गुँड बनाउने सामग्रीसहित छज्जाको खाली भागभित्र बारम्बार आउजाउ भइरहेको छ भने, रोकथामका उपाय जडान गर्नुअघि पर्खनुहोस्।

ओगटिएको गुँडमा जाने बाटो नरोक्नुहोस् र अण्डा वा बचेरा नहटाउनुहोस्। वन्यजन्तु संरक्षणसम्बन्धी नियम स्थान र प्रजातिअनुसार फरक हुन्छन्; गुँड बनाउने गतिविधि देखिएमा सम्बन्धित वन्यजन्तु निकायसँग जाँच गर्नुहोस्। रोकथामका उपायहरू खाली बस्ने ठाउँमा मात्र प्रयोग गर्नुहोस्, बचेरालाई खुवाउन अभिभावक चराले प्रयोग गर्ने बाटोमा होइन।

पहिले आकर्षण हटाउने उपाय अपनाउनुहोस्

खानेकुरा र अन्य आकर्षक वस्तुहरू सफा गर्नु पन्नी झुन्ड्याउनुभन्दा कम नाटकीय देखिए पनि धेरै चराहरू फर्कनुको कारणलाई सम्बोधन गर्छ। बाहिर खाना खाइसकेपछि, डेकका फल्याकबीच अड्किएका टुक्रासमेत सफा गर्नुहोस्। खाना खुवाउने समयबाहेक घरपालुवा जनावरका कचौरा घरभित्र राख्नुहोस् र कसिलो ढकनी भएका फोहोरका भाँडा प्रयोग गर्नुहोस्। फोहोरको भाँडाछेउमा मुख बाँधेर राखिएको झोलासमेत पहुँचयोग्य खाद्य स्रोत हो।

आँगनको अर्को ठाउँमा चरालाई दाना खुवाउनुहुन्छ भने, पोखिएको दानाले चरालाई आँगन हुँदै तानिरहेको छ कि विचार गर्नुहोस्। दाना राख्ने ठाउँ सार्दा मद्दत हुन सक्छ, तर झ्यालमा ठोक्किने जोखिमलाई ध्यानमा राखेर नयाँ ठाउँ छान्नुहोस्; नजिकैको सिसाबारे नसोची थोरै दूरीमा मात्र सार्दा एउटा समस्याको सट्टा अर्को समस्या उत्पन्न हुन सक्छ।

बाल्टी र फर्निचरका खोलमा जमेको अनावश्यक पानी खाली गर्नुहोस् र चुहिने धाराहरू मर्मत गर्नुहोस्। अत्यधिक गर्मीमा रेलिङ खाली गराउनकै लागि स्थापित वन्यजन्तुको पानीको स्रोत अचानक नसुकाउनुहोस्। संयोगवश जम्मा हुने पानीमा ध्यान दिनुहोस् र जानाजानी राखिएको पानी बस्ने ठाउँबाट टाढा सार्ने विचार गर्नुहोस्।

फर्निचर छोप्दा कुशन सुरक्षित हुन्छ, तर यसले चरालाई भगाउँदैन। खोलहरू पानी जम्ने खल्ती वा खुकुलो पट्टी बन्न नदिने गरी राम्ररी कस्नुहोस्। रेलिङ अझै आकर्षक अवलोकनस्थल रह्यो भने, तलका कुर्सी छोपिए पनि चराहरूले त्यहाँ बसिरहने अपेक्षा गर्नुहोस्।

परावर्तक वस्तुहरू सीमित समयका लागि प्रयोग गरेर हेर्नु उपयुक्त हुन्छ

हावामा चल्ने परावर्तक पक्षी-निवारक टेपका छोटा टुक्राले चराहरूको स्थापित आवागमन मार्गमा अवरोध सिर्जना गर्न सक्छन्। घरेलु एल्युमिनियम पन्नी अस्थायी विकल्प हुन सक्छ, तर यो सजिलै च्यातिन्छ र फोहोर बन्न सक्छ। रेलिङलाई चम्किलो वस्तुले बेर्नुभन्दा टेपको चलायमान अवस्था र बदलिँदो प्रतिबिम्ब बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

चराहरू बस्ने वास्तविक ठाउँको छेउमा सानो क्षेत्रबाट प्रयोग सुरु गर्नुहोस्। टेपका टुक्रा छोटा र सुरक्षित रूपमा जोडिएका राख्नुहोस्; खुट्टा वा पखेटा अड्किन सक्ने घेरा नबनाउनुहोस्। हावाहुरीपछि जाँच गर्नुहोस्। खुकुलो माछा मार्ने धागो, झुन्डिएको तार वा जथाभावी बनाइएको जाली प्रयोग नगर्नुहोस्: बस्न अप्ठ्यारो बनाउने प्रयासले फसाउने पासो सिर्जना गर्नु हुँदैन।

मानिस वा फर्निचरमा नठोक्किई स्वतन्त्र रूपमा घुम्न सक्ने ठाउँमा हल्का बगैँचाको पिनह्वील पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। चराहरूले बेवास्ता गर्न थालेमा त्यसलाई अर्को ठाउँमा सार्नुहोस्। छिमेकी वा चालकलाई चहकिलो प्रकाशले असर गर्न सक्ने ठाउँमा परावर्तक वस्तु नराख्नुहोस्, र चराहरू डराएर उड्दा झ्यालमा ठोक्किन सक्ने ठाउँबाट टाढा राख्नुहोस्।

पहिलो दिन चराहरू तर्सिए कि तर्सिएनन् भन्ने होइन, बसाइ कम भयो र ताजा दिसा घट्यो कि घटेन भन्ने आधारमा नतिजा मूल्याङ्कन गर्नुहोस्। केही दिनपछि पनि तिनीहरू त्यही ठाउँमा फर्किए भने, थप चम्किलो सामग्री राखेर आकर्षणको मूल कारण समाधान हुने सम्भावना कम हुन्छ।

प्लास्टिकका उल्लू र हावामा बज्ने घण्टीबारे के गर्ने?

स्थिर राखिएको उल्लू केही समयपछि वरपरको दृश्यकै हिस्सा बन्न सक्छ। त्यसलाई सार्दा प्रभाव केही समयका लागि फेरि देखिन सक्छ, तर चराहरू सुरक्षित महसुस गर्ने छेकिएको बालकनीमा यो कमजोर विकल्प हो। हावामा बज्ने घण्टीको प्रभाव पनि अनिश्चित हुन्छ र चराभन्दा छिमेकीलाई बढी बाधा पर्न सक्छ। रातभर बसिरहने चराविरुद्ध यीमध्ये कुनैलाई पनि मुख्य उपाय नबनाउनुहोस्।

धेरै प्रभावकारी हुने दाबी गर्ने भान्साका मिश्रणबाट टाढा रहनुहोस्

चरालाई घरेलु उपायले कसरी भगाउने भन्ने सल्लाहमा सिरका, खुर्सानी, लसुन र आवश्यक तेलको उल्लेख बारम्बार हुन्छ। तिनीहरू लोकप्रिय हुनु भरपर्दो रूपमा बाहिर प्रयोग गर्न सकिने प्रमाण होइन। वर्षा, घाम र हावाका कारण गन्धमा आधारित उपचारलाई कायम राख्न गाह्रो हुन्छ, र सबै चराले एउटै प्रतिक्रिया दिँदैनन्।

यी मिश्रण रेलिङमा नलगाउनुका व्यावहारिक कारणहरू पनि छन्:

• खुर्सानी वा मरिचको स्प्रे: मिसाउँदा वा छर्कँदा यसले मानिस र घरपालुवा जनावरलाई जलन गराउन सक्छ। यो सबै प्रकारका चराका लागि भरपर्दो निवारक होइन।
• सिरका: पटकपटक प्रयोग गर्दा सतहको फिनिस वा एसिडप्रति संवेदनशील गारो बिग्रन सक्छ। सफा गर्न प्रयोग गरिन्छ भन्दैमा यो पक्षी-निवारक प्रमाणित हुँदैन।
• आवश्यक तेल: सघन तेलले चराहरू र घरपालुवा जनावरमा सम्पर्कसम्बन्धी जोखिम निम्त्याउन सक्छ र फर्निचरमा अवशेष छोड्न सक्छ।
• ग्रीस, पेट्रोलियम जेली वा टाँसिने लेप: यसले प्वाँख फोहोर पार्न र हात राख्ने ठाउँ चिप्लो बनाउन सक्छ। रेलिङमा बस्न असहज बनाउन यी वस्तु प्रयोग नगर्नुहोस्।
• मोथबल वा घरायसी रसायन: यी आँगनमा चराको नियन्त्रणका उपाय होइनन्। तिनलाई कहिल्यै बाहिर छरपस्ट नगर्नुहोस् वा लेबलमा दिइएको निर्देशनविपरीत प्रयोग नगर्नुहोस्।

कुनै पनि घरेलु घोल चराहरू, गुँड वा खाद्य स्रोतमा नछर्कनुहोस्। कुनै उत्पादन विशेष रूपमा पक्षी-निवारकका रूपमा बिक्री भइरहेको छ भने, “प्राकृतिक” भन्नुको अर्थ हानिरहित हो भन्ने नठानी त्यसको स्वीकृत प्रयोग र प्रयोगसम्बन्धी प्रतिबन्धहरू पढ्नुहोस्।

रेलिङमा लगातार समस्या भए भौतिक परिवर्तन आवश्यक पर्न सक्छ

खुला रेलिङबाट चराले वरिपरि स्पष्ट देख्न र सजिलै उडेर जान सक्छन्। यो फाइदा अस्थायी दृश्यात्मक अवरोधभन्दा प्रभावकारी हुन सक्छ। सम्भव भए प्रयोगमा नरहेको कुर्सीको पछाडिको भाग वा स्वतन्त्र रूपमा राखिएको र्‍याकजस्तो सार्न मिल्ने बस्ने ठाउँ हटाउनुहोस्। स्थिर किनाराका लागि, ठीकसँग जडान गरिएको ढल्केको आवरणले बस्न मिल्ने ठाउँ घटाउन सक्छ।

हातले समात्ने रेलिङमा विशेष सावधानी अपनाउनुहोस्। धारिला फिटिङ, खुकुलो आवरण वा पकड घटाउने अथवा सुरक्षा अवरोधमा बाधा पुर्‍याउने कुनै वस्तु नथप्नुहोस्। भाडामा बस्नेहरूले हार्डवेयर जोड्नुअघि अनुमति लिनुपर्छ। दैनिक रूपमा मानिसले प्रयोग गर्ने हात-रेलिङभन्दा भवनको किनाराका लागि पेशेवरले छानेको मानवीय पक्षी-निवारक बढी उपयुक्त हुन सक्छ।

जालीलाई सामान्य आफैँले गर्ने विकल्प नठान्नुहोस्। खाली ठाउँ, खुकुला भाग र कमजोर बाँधाइले वन्यजन्तुलाई फसाउन सक्छ। बालकनी घेर्न उपयुक्त सामग्री, सही तन्काइ, मर्मतसम्भारका लागि पहुँच र भित्र कुनै जनावर वा सक्रिय गुँड नभएको पुष्टि आवश्यक हुन्छ। चराहरू रातभर बस्छन् वा पहुँच गर्न नसकिने खाली ठाउँमा बसोबास गर्छन् भने, मानवीय रूपमा प्रवेश रोक्ने विधि अपनाउने योग्य वन्यजन्तु-नियन्त्रण पेशेवरको सहायता लिनुहोस्।

बाहिरी विद्युतीय उपकरणबाट रोकथामका सामग्री टाढा राख्नुहोस्

आँगनमा प्रायः बिजुलीका आउटलेट, डोरीजस्ता बत्ती, मोटरयुक्त छज्जा वा नजिकै वातानुकूलन उपकरण हुन्छन्। एल्युमिनियम पन्नी र धातुयुक्त टेपले बिजुली सञ्चालन गर्छन्। तिनलाई केबल, बत्तीको फिटिङ, विद्युतीय आवरण वा उपकरणका हावा आउने प्वालमा कहिल्यै नजोड्नुहोस्। हावाले खुकुलो टुक्रालाई सोचेभन्दा टाढा उडाउन सक्छ, त्यसैले ठाउँ छान्दा त्यसको सम्भावित सम्पूर्ण चाललाई ध्यानमा राख्नुहोस्।

विकर्षक मिश्रण वा सफा गर्ने पानी सकेट, जङ्क्सन बक्स वा उपकरणभित्र नछर्कनुहोस्। बाहिरी प्रयोगका लागि उपयुक्त आवरण छ भन्दैमा त्यसलाई उच्च दबाबले धुन मिल्छ भन्ने होइन। विद्युतीय उपकरणभित्र गुँड बनाउने सामग्री छ वा बिग्रिएको तारवरिपरि दिसा छ भने, त्यसबाट टाढा रहनुहोस् र योग्य इलेक्ट्रीसियनबाट जाँच गराउनुहोस्। आवरण आफैँ नखोल्नुहोस्।

वन्यजन्तु नियन्त्रण र उपकरण सुरक्षाबीचको यो दूरी मर्मतसम्भारका ठाउँमा पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ। सन् 2009 मा स्थापित Hebei Jinneng Power Technology Co., Ltd., जसलाई JINPOWER भनेर चिनिन्छ, विद्युतीय सुरक्षा उपकरणमा विशेषज्ञता राख्छ। यसकोइन्सुलेटेड औजार र PPE का लागि हेभी-ड्युटी विद्युतीय सुरक्षा उपकरण क्याबिनेटले विद्युत् सेवा कार्यशाला र सबस्टेसनजस्ता सुविधामा विद्युतीय सुरक्षात्मक उपकरण राख्न मिल्ने, आवश्यकताअनुसार मिलाउन सकिने र ताल्चा लगाउन मिल्ने भण्डारण सुविधा प्रदान गर्छ। यो पक्षी-निवारक होइन र बाहिर प्रयोग गर्न मिल्ने आवरण पनि मानिँदैन; उपयुक्तता, भेन्टिलेसन र आर्द्रता नियन्त्रणका वैकल्पिक सुविधाहरू छानिएको कन्फिगरेसनमा निर्भर हुन्छन्। घरधनीका लागि सान्दर्भिक सिद्धान्त सरल छ: औजारहरू उचित रूपमा भण्डारण गर्नुहोस् र चरालाई भगाउन जथाभावी प्रयोग गरिएका सामग्री विद्युतीय उपकरणबाट टाढा राख्नुहोस्।

क्षेत्र सुरक्षित रूपमा सफा गर्नुहोस्, त्यसपछि परिवर्तनले काम गर्‍यो कि जाँच्नुहोस्

सामान्य आँगनको सतहमा थोरै दिसा छ भने पञ्जा लगाउनुहोस्, धुलो कम उडाउन त्यसलाई हल्का भिजाउनुहोस् र फाल्न मिल्ने टिस्युले उठाउनुहोस्। सतहअनुकूल उत्पादन प्रयोग गरेर निर्देशनअनुसार सफा गर्नुहोस् र त्यसपछि हात धुनुहोस्। जमेको दिसालाई सुक्खा ब्रसले घोट्ने वा उच्च दबाबले धुने गर्दा धुलो वा छिटा हावामा फैलिन सक्छ, त्यसैले त्यसो नगर्नुहोस्। सफाइका रसायनहरू कहिल्यै नमिसाउनुहोस्।

धेरै दिसा जमेको छ, बन्द ठाउँमा चराहरू बस्छन् वा विद्युतीय जडानवरिपरि फोहोर छ भने पेशेवरबाट मूल्याङ्कन गराउनुहोस्। रोगप्रतिरोधात्मक क्षमता कमजोर भएका व्यक्तिहरूले जमेको चराको दिसा सम्हाल्नु हुँदैन।

क्षेत्र सफा गरेपछि खाद्य पदार्थ र संयोगवश जम्मा भएको पानीका स्रोत हटाउनुहोस्, त्यसपछि चराहरूले रोजेको बस्ने ठाउँमा सुरक्षित रूपमा जडान गरिएको एउटा चलायमान दृश्यात्मक निवारक प्रयोग गरेर हेर्नुहोस्। मिल्दोजुल्दो मौसम र चराहरूको गतिविधि भएको समयमा अवलोकन गर्नुहोस्। रेलिङमुनि दिसा कम हुनु—चराहरू छेउको कुर्सीमा सरेका मात्र हुनु होइन—उपयोगी मापन हो।

चराहरू आउन जारी रहेमा घरेलु रसायन अझ बलियो बनाउनुको सट्टा उपयुक्त भौतिक परिवर्तनतर्फ जानुहोस्। सक्रिय गुँड, फस्ने जोखिम वा नजिकै विद्युतीय क्षति देखिएमा रोकिएर पुनः मूल्याङ्कन गर्नुहोस्। सफा आँगन बनाउन प्रयास गर्नु उचित छ; तर असुरक्षित रेलिङ वा फसेको चरालाई स्वीकार्य सम्झौता मान्न सकिँदैन।