घरमै बनाइने चरा भगाउने स्प्रे: नुस्खाका सीमितता र बाहिरी सतहमा हुने जोखिमहरू
घरमै बनाइने चरा भगाउने स्प्रेले निश्चित नतिजा दिँदैन, र यसमा प्रयोग हुने सामान्य सामग्रीले बाहिरी सतहको फिनिस बिगार्न सक्छ। अधिकांश घरपरिवारका लागि, आकर्षित गर्ने वस्तु हटाउनु र पहुँच रोक्नु बढी भरपर्दो उपाय हो।
बाहिरी सतहलाई क्षति नपुर्याई घरमै चरा भगाउने स्प्रे कसरी बनाउने भनेर सोचिरहनुभएको छ? पहिले, कुनै पनि भान्सामा पाइने सामग्रीबाट बनाइने नुस्खाले प्रमाणित र दीर्घकालीन सुरक्षा प्रदान गर्दैन भन्ने कुरा बुझ्नुहोस्।
सिरका, तेल र खुर्सानीको मिश्रणले दाग छोड्न, मानिस वा वन्यजन्तुलाई जलन गराउन र वर्षामा पखालिन सक्छ। तिनको उपयुक्तता सतह र त्यसमा हुने सम्पर्कमा निर्भर गर्छ।
यस मार्गदर्शिकाले सामान्य नुस्खाका सीमितता, सतह जाँच्ने व्यावहारिक तरिका र थप सुरक्षित रूपमा चरा भगाउने विकल्पहरूबारे बताउँछ। साथै, घरमै बनाइएका स्प्रे बाहिरका विद्युतीय उपकरणमा कहिल्यै प्रयोग गर्नु हुँदैन भन्ने कारण पनि स्पष्ट पार्छ।
के घरमै बनाइएको स्प्रेले साँच्चै चरालाई टाढा राख्छ?
कहिलेकाहीँ चराले हालै स्प्रे गरिएको ठाउँबाट केही समयका लागि टाढा बस्न सक्छन्, तर यसले भरपर्दो रूपमा भगाउने क्षमता प्रमाणित गर्दैन। मौसम, खानाको उपलब्धता, गुँड बनाउने व्यवहार र चराको प्रजातिले नतिजामा प्रभाव पार्छन्।
सफा रेलिङमा केही बेर आउने चराको व्यवहार र गुँडको रक्षा गरिरहेको वा पोखिएको दाना टिपिरहेको चराको व्यवहार फरक हुन्छ। एउटै मिश्रणले हरेक अवस्थालाई भरपर्दो रूपमा सम्बोधन गर्न सक्दैन।
अनलाइनका धेरै नुस्खा कडा गन्धमा आधारित हुन्छन्। गन्धप्रति चराहरूको प्रतिक्रिया फरक-फरक हुन्छ, र मानिसलाई अप्रिय लाग्ने गन्धले प्रभावकारी रूपमा चरालाई भगाउँछ भन्ने निश्चित हुँदैन।
खुर्सानीका नुस्खाप्रति विशेष सावधानी अपनाउनुहोस्। धेरै चरामा खुर्सानीको पिरोपनका लागि जिम्मेवार यौगिक क्याप्साइसिनप्रति संवेदनशीलता कम हुन्छ, त्यसैले अझ बाक्लो मिश्रणले जलनको जोखिम मात्र बढाउन सक्छ।
व्यावसायिक चरा भगाउने उत्पादनमा निश्चित सक्रिय सामग्री र परीक्षण गरिएका प्रयोग विधि हुन सक्छन्। सतही रूपमा मिल्दोजुल्दो सामग्री भएको घरमै बनाइएको मिश्रणले पनि उस्तै प्रभाव दिन्छ भन्ने मान्न सकिँदैन।
व्यक्तिगत अनुभवमा आधारित सफलताका दाबीलाई सावधानीपूर्वक लिनुहोस्। स्प्रेले दीर्घकालीन रूपमा चरालाई टाढा राखेको नभई, नजिकैको खानामा परिवर्तन, मौसमको बदलाव वा मानिसको गतिविधि बढेकाले चराहरू हराएको हुन सक्छ।
सामान्य DIY नुस्खामा के हुन्छ—र तिनका कमजोरीहरू
घरमै चरा भगाउने स्प्रे कसरी बनाउने भनेर खोज्दा मानिसहरूले प्रायः पानीमा फरक-फरक अनुपातमा मिसाइएको सिरका, खुर्सानी, पुदिनाको तेल, सिट्रस वा भाँडा माझ्ने साबुनका नुस्खा भेट्छन्।
यी सामग्रीको संयोजनलाई निरन्तर प्रभावकारी र हरेक बाहिरी सतहसँग अनुकूल बनाउने, घरायसी प्रयोगका लागि प्रमाणित मिश्रण अनुपात उपलब्ध छैन। सान्द्रता बढाउँदा थप अनिश्चितता उत्पन्न हुन्छ।
उपयुक्त फर्मुलेसनबिना तेल र पानी छुट्टिन्छन्। बोतललाई केही बेर हल्लाउँदैमा समान रूपमा छर्किने सुनिश्चित हुँदैन, त्यसैले केही ठाउँमा तेलको मात्रा अनुपातहीन रूपमा बढी पर्न सक्छ।
भान्साका मिश्रणको भण्डारण स्थिरता पनि स्थापित छैन। वनस्पतिजन्य सामग्री, फोहोर भाँडो र लामो समयसम्म भण्डारण गर्दा मिश्रणको चरा भगाउने क्षमता नबढाई थप समस्या आउन सक्छ।
प्रयोग गर्दैमा सफाइका उत्पादनहरू मिसाउने काम नगर्नुहोस्। सिरकालाई ब्लीचसँग कहिल्यै नमिसाउनुहोस्, र घरमै बनाउने चरा भगाउने स्प्रेमा कीटाणुनाशक, सोल्भेन्ट वा कीटनाशक नथप्नुहोस्।
नुस्खा पछ्याउने कि स्प्रे नै नगर्ने?
पहिले नै तयार भएको आँगन, रंग लगाइएको रेलिङ, कपडाको छानो वा घरपालुवा जनावर हुने बगैँचाका लागि, आफैंले बनाएको स्प्रे प्रयोग नगर्नु नै प्रयास र जोखिमबीचको राम्रो सन्तुलन हो।
स्प्रे प्रयोग गर्न चाहनुहुन्छ भने, प्रयोग गर्ने स्थान र सतहका लागि स्वीकृत स्थानीय चरा भगाउने उत्पादन खोज्नुहोस्। प्रयोग गर्दा त्यसका निर्देशनहरू ठ्याक्कै पालना गर्नुहोस्।
लक्षित प्रजाति, प्रयोग गर्न अनुमति भएका स्थान, सुकाउने निर्देशन, पुनःप्रयोगको अन्तराल तथा खाना, पानी, बिरुवा र जनावरसम्बन्धी प्रतिबन्ध जाँच्नुहोस्। प्रचारमा प्रयोग गरिएको भाषा मात्रले यी प्रश्नको जवाफ दिँदैन।
लेबलमा दिइएको पातलो बनाउने अनुपातको सट्टा घरमै बनाइएको मिश्रण प्रयोग नगर्नुहोस्। फरक फर्मुलेसनमा फैलावट, स्थिरता, टाँसिने क्षमता र निश्चित प्रयोगका लागि अनुकूलता नियन्त्रण गर्ने सामग्री हुन सक्छन्।
सफा गर्न उपयुक्त हुँदा सादा पानी उपयोगी हुन सक्छ, तर यसले चरालाई दीर्घकालीन रूपमा भगाउँदैन। सफाइको मिश्रणलाई चरा भगाउने उपायका रूपमा प्रस्तुत गर्दा अवास्तविक अपेक्षा पैदा हुन्छ।
कुन बाहिरी सतह सबैभन्दा बढी जोखिममा हुन्छन्?
सतहमा हुने क्षति सामग्री, सान्द्रता, सम्पर्कको अवधि, घाम र सतहमा पहिलेदेखि रहेको फिनिसमा निर्भर गर्छ। कहिलेकाहीँ सफा गर्दा नबिग्रिने सामग्रीमा पनि बारम्बार चरा भगाउने स्प्रे लगाउँदा क्षति हुन सक्छ।
मार्बल, चुनढुङ्गा र ट्राभर्टिन अम्लीय सिरकाको मिश्रणबाट विशेष गरी प्रभावित हुन सक्छन्। एचिङले सतह नै परिवर्तन गर्छ, त्यसैले तरल पुछेर हटाउँदा पनि पहिलेको रूप फर्किन नसक्न सक्छ।
कङ्क्रिट, ग्राउट, इँटा र सिल नगरिएको ढुङ्गाले रंगीन वा तेलयुक्त सामग्री सोस्न सक्छन्। छिद्रयुक्त भएकाले अवशेष हटाउन कठिन हुन्छ र असमान दाग लाग्ने सम्भावना बढ्छ।
रंग लगाइएको काठ र सिल गरिएको डेकिङमा विशेष सावधानी चाहिन्छ। तेल, अम्ल र बारम्बार भिजाउँदा कोटिङको रंग बिग्रिन, केही फिनिस नरम हुन वा प्रयोगका चिन्ह देखिन सक्छन्।
प्लास्टिक, कम्पोजिट डेकिङ, रबरका सिल र बाहिरी कपडाको रासायनिक सहनशीलता फरक हुन्छ। आवश्यक तेल वा थपिएका सामग्रीले वस्तुमा दाग लगाउन वा बिगार्न सक्छन्; यसको असर सामग्रीमा निर्भर गर्छ।
धातुका रेलिङ र फास्टनरको अवस्था पनि फरक हुन्छ। अम्लले केही धातु र सुरक्षात्मक कोटिङमा असर गर्न सक्छ, जबकि थुनिएको चिस्यान र जमेको अवशेषले पहिलेदेखिको क्षयको समस्या बढाउन सक्छ।
अनुमति भएको कुनै पनि प्रयोगअघि अनुकूलता कसरी जाँच्ने
सतह निर्माताले दिएको हेरचाहसम्बन्धी निर्देशनबाट सुरु गर्नुहोस्। त्यसमा अम्लीय क्लिनर, तेल वा निश्चित रसायन प्रयोग नगर्न भनिएको छ भने, व्यक्तिगत अनुभवका आधारमा निर्णय नगरी त्यस प्रतिबन्धलाई अन्तिम मान्नुहोस्।
लक्षित प्रयोगका लागि लेबल गरिएको उत्पादनले अनुमति दिएको छ भने, पहिले सानो र नदेखिने ठाउँमा परीक्षण गर्नुहोस्। निर्देशनमा दिइएको पातलो बनाउने अनुपात र प्रयोग विधि अपनाउनुहोस्, र अरू सामग्री नमिसाउनुहोस्।
परीक्षण गरिएको ठाउँलाई पूर्ण रूपमा सुक्न दिनुहोस्, त्यसपछि रंग परिवर्तन, चमक घट्नु, चिपचिपोपन, फुल्नु वा अवशेष देखिनु जाँच्नुहोस्। असर ढिलो देखिन सक्ने भएकाले पछि फेरि जाँच्नुपर्ने हुन सक्छ।
एउटा सानो ठाउँको परीक्षण सफल भए पनि लामो समयसम्मको अनुकूलता प्रमाणित हुँदैन। लामो समयसम्म बारम्बार प्रयोग गर्दा ताप, घाम र वर्षाले सामग्रीमा फरक असर पार्न सक्छन्।
छेउका बिरुवा, जनावरका भाँडा, पोखरी र हिँड्ने बाटोलाई छरिने स्प्रेबाट जोगाउनुहोस्। बगेको तरल संवेदनशील स्थान वा नालीमा पुग्न सक्ने ठाउँमा कुनै पनि पदार्थ नलगाउनुहोस्।
वर्षा र पुनःप्रयोगले DIY स्प्रेलाई किन कम व्यावहारिक बनाउँछन्
बाहिरी वातावरणले घरमै बनाइएका मिश्रणलाई प्रतिकूल असर गर्छ। वर्षा र सिँचाइले अवशेष पखाल्न सक्छन्, जबकि घाम र तापले केही सामग्री कति छिटो वाष्पीकरण हुन्छन् वा विघटन हुन्छन् भन्ने बदल्न सक्छन्।
भान्साको नुस्खाका लागि सबै ठाउँमा लागू हुने भरपर्दो पुनःप्रयोग तालिका छैन। हरेक दिन वा प्रत्येक पटक वर्षा भएपछि स्प्रे गर्ने सल्लाहमा प्रायः कुनै निश्चित सतहका लागि प्रमाण हुँदैन।
बारम्बार स्प्रे गर्दा चलाउने समय, छरिने स्प्रे र जम्मा हुने अवशेष पनि बढ्छन्। डेकिङ बिग्रिएर पटक-पटक सफा गर्नुपर्यो भने सस्तो देखिने बोतलको कुल लागत बढी हुन सक्छ।
कुनै उपाय रोज्नुअघि, त्यसलाई निरन्तर रूपमा कायम राख्न सकिन्छ कि सकिँदैन विचार गर्नुहोस्। राम्रोसँग जडान गरिएको भौतिक अवरोधलाई अनिश्चित स्प्रेभन्दा कम पटक ध्यान दिनुपर्ने हुन सक्छ।
चराहरू किन आइरहेका छन् भन्ने कारणअनुसार भगाउने उपाय छान्नुहोस्
केही परिवर्तन गर्नुअघि ठाउँको अवलोकन गर्नुहोस्। चराहरू खाना खाइरहेका, पानी पिइरहेका, बसेका, रात बिताइरहेका वा गुँड बनाइरहेका छन् कि पत्ता लगाउनुहोस्, किनकि प्रत्येक व्यवहारका लागि फरक व्यावहारिक उपाय चाहिन्छ।
खानाका लागि आउने चराको हकमा, फोहोरदानीका ढकनी राम्ररी बन्द गर्नुहोस्, पोखिएको दाना सफा गर्नुहोस् र घरपालुवा जनावरको खाना बाहिर नछोड्नुहोस्। दिसा समस्या हो भने बस्ने ठाउँबाट दाना राख्ने भाँडा टाढा सार्नुहोस्।
बारम्बार बस्ने चराका लागि उपयुक्त धार-परिवर्तन, तन्काइएको तार प्रणाली वा ठीकसँग छनोट गरिएका चरा रोक्ने काँडा विचार गर्नुहोस्। जडानको गुणस्तर महत्त्वपूर्ण हुन्छ, र धारिला, आफैंले बनाएका वस्तु उपयुक्त हुँदैनन्।
बाल्कोनी वा बालीको सुरक्षाका लागि ठीकसँग जडान गरिएको जाली वा स्क्रिन उपयोगी हुन सक्छ। यसलाई तन्काएर राख्नुहोस्, नियमित निरीक्षण गर्नुहोस्, र वन्यजन्तु फस्ने खाली ठाउँ वा खुकुलो भाग हुन नदिनुहोस्।
परावर्तक उपकरण वा चल्ने दृश्यात्मक अवरोधले केही अवस्थामा अस्थायी राहत दिन सक्छन्। चराहरू स्थिर वस्तुसँग अभ्यस्त हुन सक्छन्, त्यसैले जडानपछि तिनको व्यवहारको वास्तविक अवस्था निगरानी गर्नुहोस्।
गुँड सक्रिय छ भने त्यसमा स्प्रे नगर्नुहोस्, पहुँच बन्द नगर्नुहोस् वा आफैं सार्ने प्रयास नगर्नुहोस्। स्थानीय वन्यजन्तु संरक्षणसम्बन्धी नियम लागू हुन सक्छन्; चराहरू वा गुँडमा खलल पुर्याउनुअघि सल्लाह लिनुहोस्।
चराहरूले लामो समयसम्म रात बिताउने, पहुँच कठिन हुने वा ठूलो मात्रामा दिसा जम्ने समस्या भएमा, योग्य चरा नियन्त्रण विशेषज्ञले बहिष्करणका विकल्प मूल्याङ्कन गर्न र अनपेक्षित रूपमा चरा फस्ने जोखिमबाट जोगिन मद्दत गर्न सक्छन्।
विद्युतीय उपकरणमा घरमै बनाइएको चरा भगाउने स्प्रे कहिल्यै नलगाउनुहोस्
पावर आउटलेट, वितरण बाकस, मिटर, सौर्य इन्भर्टर, विद्युतीय क्याबिनेट, चार्जिङ उपकरण वा केबल र तिनका जडानमा स्प्रे नगर्नुहोस्। बाहिरी उपकरणको रेटिङले रासायनिक पदार्थ छर्कने अनुमति दिँदैन।
पानी कमजोर ठाउँबाट भित्र पस्न सक्छ, जबकि अम्ल, तेल र अवशेषले सिल, कोटिङ, इन्सुलेसन वा क्षय प्रतिरोधमा असर गर्न सक्छन्। सतह सुकेपछि पनि क्षति देखिन नसक्न सक्छ।
गुँडको सामग्री हटाउन माथिबाट जाने विद्युत् लाइनतर्फ नचढ्नुहोस् वा विद्युतीय क्याबिनेटभित्र हात नहाल्नुहोस्। सुरक्षित दूरीमा बस्नुहोस् र विद्युत् आपूर्ति संस्था, उपकरणको मालिक वा योग्य इलेक्ट्रीसियनलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।
विद्युतीय जडान वरपर चराको गतिविधि भएमा स्थल मूल्याङ्कन र उपयुक्त बहिष्करण उपाय आवश्यक हुन्छ। कुनै पनि जडानले भेन्टिलेसन, उपकरणमा पहुँच, आवश्यक दूरी र सुरक्षित सञ्चालन अवस्था कायम राख्नुपर्छ।
विद्युत् उपयोगिताका कार्यशाला र मर्मतसम्भार केन्द्रमा प्रदूषण नियन्त्रणले भण्डारण गरिएका सुरक्षा उपकरणलाई पनि समेट्छ। पञ्जा, भोल्टेज डिटेक्टर र इन्सुलेटेड औजारका लागि उपयुक्त भण्डारण तथा निरीक्षणको नियमित प्रक्रिया चाहिन्छ।
JINPOWER कोइन्सुलेटेड औजार तथा PPE का लागि विद्युतीय सुरक्षा उपकरण क्याबिनेटले विद्युतीय सुरक्षात्मक उपकरणलाई एकै ठाउँमा भण्डारण र व्यवस्थित गर्न सहयोग गर्छ, जसले टोलीलाई यी सामग्री सामान्य मर्मतसम्भारका सामानबाट अलग राख्न मद्दत गर्छ।
ताल्चा लगाउन मिल्ने भण्डारण र भित्री खण्डहरू छनोट गरिएको कन्फिगरेसनमा निर्भर गर्छन्; भेन्टिलेसन र वातावरणीय नियन्त्रणका लागि निर्दिष्टीकरण पुष्टि गर्नुपर्छ। यो क्याबिनेट उपकरण व्यवस्थापनका लागि हो, चरा भगाउनका लागि होइन।
सतहमा पहिले नै स्प्रे गरिसक्नुभएको छ भने के गर्ने
दाग, चिप्लोपन, रंग परिवर्तन वा घरभित्र असामान्य गन्ध देखिएमा थप प्रयोग रोक्नुहोस्। सफाइको अवस्था मूल्याङ्कन गर्दा भिजेको अवशेषबाट मानिस र जनावरलाई टाढा राख्नुहोस्।
अर्को उत्पादन थप्नुअघि सतह निर्माताको सफाइसम्बन्धी निर्देशन हेर्नुहोस्। थाहा नभएको मिश्रणलाई निष्क्रिय बनाउने प्रयास नगर्नुहोस्, किनकि थप रसायनले क्षति बढाउन वा जोखिम निम्त्याउन सक्छन्।
धुन अनुमति भएका सतहमा सिफारिस गरिएको सफाइ विधि प्रयोग गर्नुहोस् र सम्भव भएसम्म बगेर जाने पानी नियन्त्रण गर्नुहोस्। ढुङ्गा, कोटिङ वा कपडामा दाग रहिरहेमा विशेषज्ञको सल्लाह आवश्यक पर्न सक्छ।
स्प्रे विद्युतीय उपकरणमा परेको भए सुरक्षित दूरीमा बस्नुहोस् र व्यावसायिक मूल्याङ्कनको व्यवस्था गर्नुहोस्। क्याबिनेट नखोल्नुहोस्, पखाल्ने प्रयास नगर्नुहोस् वा सुकेपछि सुरक्षित हुन्छ भन्ने नमान्नुहोस्।
सुरक्षित रूपमा कायम राख्न सकिने उपाय छान्नुहोस्
घरमै बनाइने चरा भगाउने स्प्रेका नुस्खाबारे उपयोगी निष्कर्ष सर्तसहितको छ: घरायसी सामग्रीले अनुमान गर्न सकिने सुरक्षा दिँदैन, र अनिश्चित अल्पकालीन फाइदाभन्दा सतहमा पर्ने जोखिम बढी हुन सक्छ।
चराहरू आउने कारणबाट सुरु गर्नुहोस्, पहुँचयोग्य आकर्षक वस्तु हटाउनुहोस् र आवश्यकताअनुसार उपयुक्त बहिष्करण विधि छान्नुहोस्। लेबल गरिएको भगाउने पदार्थको निर्देशनले अनुमति दिएको अवस्थामा मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।
आँगन र रेलिङमा प्रयोग गर्दा कुनै प्रयोग गर्नुअघि फिनिस जोगाउनुहोस्। विद्युतीय उपकरण वरपर, स्थललाई सुरक्षित रूपमा मूल्याङ्कन गर्न सक्ने योग्य व्यक्तिलाई भगाउने उपाय छनोट र जडान गर्न दिनुहोस्।



